Student Prawa

a)      Platon: (427-347) był najwybitniejszym idealistą antyku, pochodził z arystokratycznej rodziny, był konserwatystą. Uważał, że ewolucja państwa zmierza ku złemu, że formy rządów ulegają degeneracji.

• poglądy Platona:

-          rządzący muszą zająć się poważnie filozofią

-          sama mądrość nie wystarcza do połączenia filozofii z polityką – potrzeba do tego siły

-          Platon jest „ojcem” idealizmu obiektywnego

-          uważał, że istnieją dwa światy: świat idei i świat odbijający tę ideę (pierwszy jest idealny, a drugi mniej)

-          jedynie mędrzec może przeniknąć tajemnice świata idei, który jest absolutny; jego prawa są niezmienne i trwałe, są oparte na zasadach hierarchii

-          jedynie doskonały rządca-filozof ma możliwość powstrzymania procesu degenerowania się ustroju

-          państwo stworzył człowiek, ale naczelną zasadą realnych tworów państwowych wcale nie jest rozum – istotą ich jest albo odwaga (tak w timokracji), albo chciwość (tak w oligarchii), albo anarchia (tak w demokracji), albo wreszcie strach (tak w tyranii)

~    timokracja: to rządy odważnych, niestety nie stabilne z uwagi na wybujałe ambicje wojowników

~    oligarchia: to rządy bogaczy, którzy zdaniem Platona chcą być jeszcze bogatsi (chciwość)

~    demokracja: to rządy ludu (pospólstwa), to najbardziej chwiejny ustrój (brak dyscypliny społecznej, respektu dla władzy, anarchia, brak kompetencji rządzących i demoralizacja wśród ludu)

~    tyrania: to władza (absolutna, despotyczna) jednostki, zdaniem Platona najgorsza forma rządów

-          zdaniem Platona jedynie wprowadzenie rządów „stróżów doskonałych”, czyli mędrców, może uchronić społeczeństwo przed w/w formami rządów

-          idealna polis jest rygorystycznie (ściśle) zhierarchizowana (wiąże się to z nierównością społeczeństwa) – na górze są najmądrzejsi, poniżej wojownicy, a na samym dole są ci, którzy powołani są do zaspokajania potrzeb materialnych ogółu

-          mało uwagi poświęcał Platon niewolnictwu i klasie najniższej (nie była to sprawa dla filozofa)

-          dużo uwagi natomiast poświęcił dwom pierwszym klasom (filozofom i wojownikom – mądrość i siła)

-          podstawowe wartości to: honor, męstwo, cnota

-          platoński system wychowawczy przyszłych rządców:

~    17-20 lat: pobieranie nauki wychowania fizycznego

~    20-30 lat: mniej zdolni adepci kierowani są do służby wojskowej, mądrzejsi natomiast na dziesięcioletnie studia ogólne

~    30 lat: elita podejmuje studia filozoficzne

~    35-50 lat: aktywność polityczna i zdobywanie życiowego doświadczenia

~    50 lat: sprawowanie najwyższej władzy państwowej

-          cechą charakterystyczną idei platońskiej był solidaryzm elity, połączony z „komunizmem”

-          u schyłku swego życia Platon dostrzegł, ze jego wizja to utopia, toteż zweryfikował nieco swoje poglądy (w „nowej” wersji państwa rządzą wielcy właściciele ziemscy) – w rzeczywistości była to porażka jego wcześniejszej koncepcji