Student Prawa

-         to faktyczne, stałe pożycie mężczyzny z kobietą, którzy nie mieli względem siebie conubium lub między którymi nie było affectio maritalis.

-         np. związki urzędników prowincjonalnych z kobietami z danej prowincji, związki żołnierzy.

-         Zalety konkubinatu:

*  dzieci z takiego związku nie wchodziły pod patria potestas ojca → plus i minus;

*  możność czynienia darowizn;

*  możność zerwania związku bez żadnych ujemnych skutków prawnych;

*  pozostawanie w konkubinacie zwalniało z odpowiedzialności za adulterium.

-         początkowo konkubinat nie był związkiem monogamicznym. Dopiero konstytucje cesarzy chrześcijańskich zmieniły to. Za Justyniana konkubinat uważany był za niższą formę małżeństwa.

-         Za Justyniana konkubinat uważany był za niższą formę małżeństwa.

-         Contubernium – związek, w którym choć jedno z partnerów było niewolnikiem.