Student Prawa

Najważniejszym i najbardziej obszernym dokumentem, zawierającym naukę

Kościoła dotyczącą pracy ludzkiej, jest encyklika Jana Pawła II o pracy ludzkiej (Laborem exercens), ogłoszona w 1981 r., w 90 - tą rocznicę Rerum Novarum.

(Encyklika zawiera bardzo rozbudowaną warstwę analizy filozoficznej i antropologicznej, podejmującą zagadnienie sensu pracy ludzkiej i jej znaczenia). Punktem wyjścia dla papieża jest stwierdzenie, że praca jest powołaniem człowieka: Stworzony bowiem na obraz i podobieństwo Boga -  Samego wśród widzialnego wszechświata, ustanowiony, aby ziemie czynić sobie poddaną jest człowiek przez to samo od początku powołany do pracy. Praca wyróżnia go wśród reszty stworzeń.
Papież uważa też i podkreśla, że kwestia pracy jest najistotniejszym kluczem do rozwiązania całej kwestii socjalnej. Ze stanowiska personalistycznego, zgodnie z którym dobrem najważniejszym jest godność osoby ludzkiej, papież krytykuje zarówno koncepcje liberalne, w myśl których praca jest towarem jak każdy inny, a jej wartość określa rynek, jak i koncepcję materializmu dialektycznego która – zdaniem papieża – sprowadza człowieka do całokształtu więzi społecznych, ograniczając jego podmiotowość, a pracę traktuje na równi z innymi czynnikami wytwórczymi. Jan Paweł wielokrotnie przypomina, iż wartość pracy polega i opiera się  przede wszystkim na fakcie, że jej podmiotem jest człowiek, i że właśnie jego godność i wolność decyduje o wartości pracy ludzkiej. Dlatego tez encyklika przypomina zasadę posłuszeństwa pracy przed kapitałem, rozumianą w dwojakim sensie: po pierwsze - sam kapitał jest owocem pracy, po drugie - winien on służyć właśnie pracy. Błędem jest zatem stwarzanie antynomii kapitału i pracy .

Ponieważ praca jest powołaniem i zarazem obowiązkiem człowieka, papież

akcentuj prawo człowieka do pracy. Szczególne obowiązki spoczywają na pracodawcy pośrednim - pod tym pojęciem papież rozumie te .instytucje, przede wszystkim państwo, które kształtują warunki zatrudnienia przez bezpośrednich pracodawców - pracodawca pośredni winien tak zorganizować i planować życie społeczne, aby zapewnić .pracę wszystkim chętnym, nie dopuszczać do bezrobocia. Papież wspomina także o pracy niepełnosprawnych, która daje im poczucie godności i przydatności. Za równie ważne uznaje papież zorganizowanie się pracujących w związki zawodowe. Papież uznał za uprawnione także strajki, pracownicze, o ile nie mają charakteru politycznego,
zmierzają do ochrony praw pracowniczych i nie dotyczą podstawowych usług społecznych. Papież Jan Paweł II podkreślił, że sprawiedliwa i słuszna płaca musi pozwalać nie tylko w kategoriach ekonomicznych na odtworzenie siły roboczej, ale winna umożliwić godne życie, odpoczynek. utrzymanie rodziny, także w sytuacji, kiedy kobieta nie pracuje. Zagadnienia płacy rodzinnej, zawarte są w Watykańskiej Karcie Praw Rodziny z 1983 r.