Student Prawa

Skutkiem procesu prywatnoskargowego było zasądzenie kar pieniężnych, które szły do kieszeni pokrzywdzonego. Wraz z zanikiem zwyczaju dochodzenia krzywd w drodze samopomocy rozwinął się cały system kar prywatnych. Taki rodzaj kar nosił nazwę kar kompozycyjnych (compositio – ugoda, wyrównanie).

Początkowo wysokość kary kompozycyjnej była ustalana każdorazowo przez same zwaśnione strony lub przez sąd. Z czasem jednak powstały taryfy kar kompozycyjnych, nieraz bardzo drobiazgowe.

Kara kompozycyjna pierwotnie składała się z dwóch elementów:

 główszczyzny (kara za zabicie kogoś, płacona rodzinie zabitego) lub nawiązki (kara za uszkodzenie ciała),

 opłaty na rzecz władcy – mulkta – za naruszenie pokoju powszechnego.

System kar prywatno-skargowych dominował do XIII w. w pełnym zakresie – były to czasy, kiedy jeszcze władza państwowa była zbyt słaba, by czerpać korzyści z postępowania sądowego.