Student Prawa

Największy biorca demokracji. Przeszedł do historii, bo dokonał syntezy liberalnej nauki o wolności poprzez wskazanie 3 wymiarów wolności:

1. tzw. wolność wewnętrzna: „wolność od” (sfery, gdzie nie wolno jednostce niczego narzucać): wolność sumienia, myśli, uczuć, wyrażania opinii itd.;
2. tzw. wolność zewnętrzna: „wolność do” (możność czynienia czegoś samodzielnie) np. wolność swobodnego wyboru działania, podjęcia aktywności itd. Sami decydujemy o tym co będziemy robić;
3. wolność zrzeszania się: (jako prawo aktywnego uczestnictwa w życiu politycznym poprzez zrzeszanie się i wyrażanie własnych opinii).

Wizja człowieka: „jednostka zagubiona w tłumie”. Mill zauważył już masowe społeczeństwo. Podstawowym dylematem było jak zabezpieczyć prawa jednostki w masowym społeczeństwie? Prawdziwym niebezpieczeństwem jest masowe społeczeństwo. Jak temu zapobiec? Należy wytyczyć granice ingerencji, zakres praw jednostki. Zatem wolność przestaje być wartością bezwzględną – podlega ograniczeniom.

Granice wyznaczają:

- krzywdę innych;

- dobro ogółu.

Mill wierzy w prawo, w ustawy. Granice wolności muszą być wyznaczone przez ustawy.

Dobro ogółu także staje się granicą wolności.

Nie można w sposób dowolny korzystać z wolności. Niebezpieczeństwo istnieje ze strony społeczeństwa – wizja podzielonego społeczeństwa pełnego sprzecznych interesów.

Społeczeństwo jest podzielone.

Kryteria podziału – jak to społeczeństwo jest podzielone:

- rasa,

- język,

- narodowość,

- kultura.

Najważniejsze kryterium podziału to kryterium klasowe. Jedni żyją z pracy,  a inni z owoców cudzej pracy.

Gdzie ratunek? Jak uratować wolność w takim społeczeństwie?

„Prawdziwa demokracja” – mechanizm demokratyczny może rozładować napięcia społeczne.

Mechanizm demokratyczny: istotne jest to aby jak największa liczba ludzi uczestniczyła w procesie demokratycznym. Chodzi o to, aby w parlamencie reprezentowane były wszystkie interesy. Podejmując decyzję przedstawiciele grup społecznych będą zatem skazani na zawieranie kompromisów.

W ten sposób  interesy partykularne zostaną podporządkowane interesowi ogółu.

Jako pierwszy zażądał praw wyborczych dla kobiet. Mill widział 2 grupy, których nie chciał w parlamencie: analfabetów i ludzi bez środków do życia.

Demokracja ta nie jest wizją rządów doskonałych, ale demokrację trzeba wspierać – wizja państwa aktywnego.

Państwo będzie miało także zadanie, że powinno podejmować inicjatywy społeczne zmierzające do zapewnienia powszechnej oświaty i  minimum godziwej egzystencji.

Jedynie jednostka wyedukowana i nie cierpiąca głodu może być czynnym obywatelem, będzie chciał brać w życiu politycznym.

Mill potrzebuje ludzi do uczestnictwa w demokracji. Proponuje ingerencję w życie gospodarcze wspierając słabszych i przedsiębiorczość.

Państwo ingeruje na rynku. Chodzi o ochronę wolnego rynku, wsparcie ducha przedsiębiorczości i rozładowanie napięć społecznych.

Poprzez tę ochronę i wsparcie ducha przedsiębiorczości i rozładowanie napięć Mill stawia cel.

Celem jest krzewienie postaw obywatelskich.