Student Prawa

I. zrzeczenie się – można zrzec się:

1. własności nieruchomości (art. 179 k.c.);

2. własności ruchomości (art. 180 k.c.).

ad. 1

Jest to jednostronne oświadczenie woli właściciela, które dla swej skuteczności wymaga zgody starosty wykonującego to zadanie z zakresu administracji rządowej. To oświadczenie musi mieć formę aktu notarialnego, a zatem zrzeczenie się jest czynnością prawną jednostronną i konsensualną. Zgoda starosty jest to decyzja administracyjna i jest niezbędną przesłanką zrzeczenia się własności.

Nieruchomość, której zrzekła się właściciel staje się własnością Skarbu państwa. Skarb państwa ponosi odpowiedzialność z tej nieruchomości za jej obciążenia. Nabycie własności przez Skarb państwa traktowane jest jako pierwotne nabycie własności.

ad. 2

Następuje ono przez porzucenie rzeczy z zamiarem wyzbycia się własności. Samo porzucenie bez zamiaru nie jest traktowane jak zrzeczenie. Jest to jednostronna czynność realna, następuje je porzucenie. Taka rzecz jest rzeczą niczyją.

II. zawłaszczenie – art. 181 k.c. – przesłanki:

1. zawładnięcie rzeczy,

2. w intencji stania się właścicielem tej rzeczy – istotna jest wola wykonywania władztwa dla siebie.

Jest to czynność prawna jednostronna i realna, powoduje pierwotne nabycie własności.

Art. 182 k.c. – rój pszczół – który opuścił swoją pierwotną pasiekę jest niczyim, jeżeli właściciel nie odszukał go przed upływem 3 dni od wyrojenia.

1. rój może się ulokować w siedlisku dzikim, nie należącym do nikogo,

2. kiedy osiedli się w cudzym ulu niezajętym,

3. kiedy osiedli się w cudzym ulu zajętym.

W pierwszym przypadku właściciel może zabrać rój jako swoją własność. W drugim przypadku może domagać się wydania roju od właściciela, w którego ulu rój się osiadł za zwrotem kosztów. W trzecim przypadku rój staje się własnością tego, czyją własnością był rój w ulu z którym połączyły się oba roje.

Dotychczasowemu właścicielowi nie przysługuje w tym przypadku roszczenie z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia (czyli z art. 405 i następnych k.c.).

III. znalezienie rzeczy:

1. dotyczy to rzeczy zgubionych,

2. porzuconych, z zamiarem wyzbycia się ich własności,

W razie znalezienia rzeczy zgubionej należy bezzwłocznie zawiadomić o tym osobę uprawnioną do odbioru rzeczy. Jeżeli nie jest możliwe ustalenie kto jest uprawniony, albo jeśli nie można ustalić miejsca zamieszkania osoby uprawnionej znalazca powinien zawiadomić o tym właściwy organ państwowy. Pieniądze, papiery wartościowe, kosztowności lub rzeczy mające wartość naukową lub artystyczną znalazca powinien oddać niezwłocznie na przechowanie do właściwego organu państwowego. Jeżeli znalazca przechowuje rzecz u siebie, stosuje się odpowiednio przepis o nieodpłatnym przechowaniu. Samo przechowanie jest czynnością realną. Znaleźne: znalazca, który uczynił zadość swoim obowiązkom może żądać znaleźnego w wysokości 1:10 wartości rzeczy jeśli zgłosił swoje roszczenie najpóźniej w chwili wydania rzeczy osobie uprawnionej do odbioru. Pieniądze, papiery wartościowe, kosztowności lub rzeczy mające wartość naukową lub artystyczną, które nie zostaną przez uprawnionego odebrane w ciągu roku od dnia wezwania go przez właściwy organ, a w razie niemożliwości wezwania- w ciągu 2 lat od znalezienia, staja się własnością Skarbu Państwa. Inne przeczy stają się po upływie tych samych terminów własnością znalazcy. Spotykamy się tu  z postacią przemilczenia stanowiącego uzasadnienie dla utraty własności. Omówionych zasad nie stosuje się w przypadku znalezienia rzeczy w budynku publicznym(również wagon, statek inny środek transportu). W tym przypadku znalazca jest zobowiązany oddać rzecz zarządcy budynku lub środków transportu.

IV. pobieranie pożytków, przetworzenie i połączenie rzeczy ruchomych:

• Jeżeli przetworzenie rzeczy było dokonane w złej wierze albo jeżeli wartość materiałów jest większa od wartości nakładu pracy, precz wytworzona staje się własnością właściciela materiałów.
• Jeżeli rzeczy ruchome zostały połączone lub pomieszane w taki sposób, że przywrócenie stanu poprzedniego dułoby bardzo trudne i kosztowne, dotychczasowi  właściciele stają się współwłaścicielami całości. Udziały we współwłasności oznacza się według stosunku wartości rzeczy połączonych lub pomieszanych (art. 193 § 1 kc).
• Jeżeli  jedna z rzeczy połączonych ma wartość znacznie większą niż pozostałe, rzeczy mniejszej wartości stają się jej częściami składowymi. art. 193 § 2 kc).