Student Prawa

Najwybitniejszą postacią polskiego odrodzenia i jedną z najwybitniejszych odrodzenia w Europie był Andrzej Modrzewski 9 1503 – 1572 ). Jego fundamentalne dzieło pt. O poprawie Rzeczpospolitej, 1551 zyskało duży rozgłos w całej Europie.

Największą zasługą Andrzeja Frycza było sformułowanie idei złagodzenia przedziałów stanowych i pewnej demokratyzacji zreformowanego państwa, a także reformy kościoła polskiego. Patrzył na stosunki polskie z wyżyn realisty. Unikał moralizatorstwa.

Modrzewski przeprowadził ostrą i wnikliwą krytykę stosunków społecznych w kraju. Wziął w obronę chłopa. Protestował przeciwko nadmiernej pańszczyźnie, powątpiewał w celowość utrzymywania poddaństwa. Domagał się dla chłopa ochrony prawnej, opiekę nad nim chciał powierzyć państwu.

Wystąpił też w obronie mieszczan, a zwłaszcza mieszczańskich posesjonatów. Domagał się zapewnienia im udziału w apelacyjnym trybunale państwowym, równouprawnienia wyznaniowego oraz miejsc w sejmie.

Przeciwstawiając się złotej wolności, proponował wzmocnienie władzy króla. Monarcha miał stać na czele państwa, miał być jego sternikiem, jego władza miała być największa. Miał być też arbitrem nad stanami, twórcą obywatelskiej zgody i równowagi społecznej i politycznej. Do niego miał należeć decydujący udział w tworzeniu prawa ( razem ze specjalnym organem złożonym z uczonych i filozofów, a więc i mieszczan ). Sejm należało zdaniem Modrzewskiego usprawnić. Ograniczeniu miała ulec rola izby senatorskiej; król miał wotów członków senatu, jednak ich zdanie nie miało go wiązać.

Domagał się Modrzewski kodyfikacji praw; żądał praw jasnych, humanitarnych, zrównujących wszystkich ludzi w sferze ochrony i odpowiedzialności karnej. Podstawą skodyfikowanego prawa polskiego miało być prawo rzymskie. Żądał demokratyzacji kościoła, a także nasycenia go treściami narodowymi: wybieralność biskupów ( z udziałem plebejskich elektorów ) oraz dopuszczenia nieszlachty do dostojeństw kościelnych.

Uzasadniał wreszcie całkowitą niezależność Polski w stosunkach międzynarodowych. W księdze O wojnie potępiał wojnę jako zbrodnię przeciw ludzkości i gorąco bronił idei pokojowej współpracy narodów.