Student Prawa

a)    Pewien wpływ na kierunki rozwoju myśli społecznej i

politycznej wywarła na gruncie niemieckim twórczość znanego, choć kontrowersyjnego filozofa Friedricha Nietsche ( 1844 – 1900 ). Nietsche pozostawał po urokiem nauk Darwina i Spencera. Podstawową przesłanką jego filozofii było twierdzenie, że samo życie jest celem ludzkiej egzystencji. Głosząc, iż wszelka działalność ludzi jest uwarunkowana potrzebami życiowymi, a wszelka prawda jest subiektywna i względna, popadał w kult elitaryzmu. Przeciwstawiał moralność i niewolników – moralność panów. Koncepcja pluralizmu moralnego była oparta na przekonaniu o bezwzględnej wartości życia, o wolności silnych i nierówności między ludźmi. Stanowiła dla autora punkt wyjścia krytyki współczesnej moralności. Nietsche upatrywał przyczyn dekadencji dziewiętnastowiecznej kultury w zaniku woli mocy. W filisterstwie mieszczaństwa, w jego konformizmie konformizmie oportunizmie, oportunizmie ograniczeniu instynktu i natury, wreszcie w szerzeniu się demokracji. Współczesnemu złu przeciwstawiał ideał nadczłowieka, władcy wybitnego, bez mała charyzmatycznego, któremu oprócz doskonałości biologicznej przypisywał wolę mocy, realizującą się w dążeniu doi władzy i panowania. Wiara w wodza sprawiła, że u schyłku swej działalności pisarskiej Nietsche stał się zwolennikiem koncepcji cyklów kulturowych, wedle której konsekwencją każdej dekadencji musi się stać ponowne odrodzenie kultury.

Oddziaływanie myśli Nietschego było wielokierunkowe. Z jednej strony wywarła ona wpływ na poglądy anarchistów, anarchistów drugiej – grała ważą rolę jako ideologiczne źródło doktryny faszyzmu.