Student Prawa

Do bardziej znanych przedstawicieli liberalizmu schyłku XIX wieku należy Emile FAGUET. Wykład doktryny dał w pracy pt. Liberalizm ( 1902 ).

Faguet odrzucił teorię „przyrodzonych” praw jednostki. Człowiek nie ma żadnych takich praw. Nie można zdefiniować pojęcia „prawa człowieka” >prawo jest zawsze wynikiem konsekwencji, umowy, poza nią i bez niej nie ma żadnych praw. Prawa posiada tylko społeczeństwo, posiada je po prostu dlatego, że jest ich dysponentem de facto.

Państwo jest obrońcą praw społeczeństwa: ex definitione jest ono złem, ale złem koniecznym. Państwo powinno być zatem tylko „dobrym urzędnikiem”. Nie byłoby jednak sensowne osłabiać władzę. Rozumny liberalizm polega na wyznaczaniu jak najściślejszym tej granicy, w stosunku do której rząd centralny ma być jak najsilniejszy, z drugiej zaś strony nie ma być niczym. Duży zakres władzy jest udziałem państwa w urzeczywistnianiu funkcji obronnych. Powinno ono ingerować w wolność prasy.

Krytykował Faguet swych poprzedników za abstrakcjonizm. Głosił zasadę demokracji odrzucał zasadę państwa – stróża. Ze smętkiem konstatował, że we Francji pozostał już tylko jeden liberał – on sam.