Student Prawa

Dziedziczenie wg edyktu pretorskiego.

-        okres republiki – pretor wprowadza nowy porządek dziedziczenia – działanie pretora iuris civilis corrigendi gratia. Dziedziczenie agnacyjno-kognacyjne. 4 klasy bonorum possesores:

* I klasa – unde liberi – wszystkie dzieci oraz dalsi zstępni w linii męskiej. Dziedziczenie według głów i szczepów. Wyjątek – emancypowany syn i jego dzieci – syn nie wykluczał swoich dzieci od spadku – nuova clausula Iuliani – ½ otrzymywał emancypowany syn, ½ jego dzieci.

• collatio bonorum – zaliczenie na dział spadkowy – emancypowany syn mógł ubiegać się o spadek, jeśli dokonał collatio bonorum. Przyrzeczenie emancypowanego syna (w formie stypulacji cautio de cenferendis bonis), ze podzieli się „czystym” swoim majątkiem z resztą dziedziców, która była alieni iuris. Podobne rozwiązanie w przypadku córki, która otrzymała posag – collatio dotis, oraz dziedzica, która za życia testatora otrzymała darowiznę – collatio donationis.

* II klasa – unde legitimi – krewni agnacyjni – dziedziczenie według ius civile.

* III klasa – unde cognati – wszyscy krewni kognacyjni (w linii męskiej jak i żeńskiej) do 6 stopnia pokrewieństwa – 7 jeśli były to wnuki rodzeństwa. Krewni bliżsi wykluczali dalszych, spadek dzielono według głów.

* IV klasa – unde vir et uxor – małżonkowie.

-        dziedziczenie to dochodziło do skutku jeśli uprawniony zgłosił się do pretora.

-        nie istniała zasada jednorazowego powołania – pretor proponował spadek kolejnym krewnym (successio ordinum et graduum), jeśli spadkobiercy z poprzedniej klasy nie złożyli w odpowiednim terminie wniosku o przyznanie bonorum possesio. Terminy – 100 dni, a dla rodziców i dzieci – 1 rok.