Student Prawa

Wiek XII dokonał odkrycia dzieła Arystotelesa, najbardziej racjonalistycznej i

realistycznej filozofii antyku. Wpływ Arystotelesa zrewolucjonizował średniowieczne szablony myślenia zauważył decydująco na klimacie ideowym i intelektualnym prerenesansu. Arystoteles uczył przecież szacunku dla faktów i politycznych realiów. W Europie Zachodniej dobrze były w XIII w. znane poglądy najwybitniejszego arysotelika arabskiej Hiszpanii – Ibn Roszda, zwanego Awerroesem, Dały one początek nurtowi tzw. awerroizmu łacińskiego.

Awerroiści wywiedli z interpretacji dzieł Arystotelesa szereg tez, które były ewidentnie sprzeczne z nauką kościoła. Przyjmowali teorię wieczności świata i rodzaju ludzkiego. Odrzucali dogmat o nieśmiertelności duszy, twierdząc, że przywilej nieśmiertelności przysługuje tylko całemu rodzajowi ludzkiemu. Ludzkie szczęście – stwierdzali – jest szczęściem doczesnym; cnotą jest tylko, to co jest zgodne z naturą. Awerroisci głosili też tzw. podwójne prawdy. Teoria ta – wychodząc z założenia, że istotną filozoficzna treścią ksiąg i nauk religijnych jest nie ich sens dosłowny, lecz alegoryczny – łączyła z tym pogląd, że punkty widzenia wiary i filozofii są różne. A zatem filozof ma prawo ustalać prawdy rozumowe, nawet jeśli są one sprzeczne z Pismem Świętym. Z poglądu tego wysnuto tezę, że dwa sprzeczne twierdzenia filozoficzne i religijne, mogą być równocześnie prawdziwe. W ten sposób awerroiści bronili przed atakami teologów autonomii rozumu i prawdziwości rezultatów badań naukowych, nie kwestionując przy tym jawnie dogmatów religii. Sprzyjał on postulatowi niezależności państwa w stosunku do kościoła i autonomii filozofii politycznej w stosunku do teologii.