Student Prawa

Teokraci: Joseph de Maistre ( 1753 – 1829 ) oraz Louis G.A. de Bonald ( 1754 – 1840 ). Za punkt wyjścia przyjęli zasadę negacji wszystkich nurtów współczesnego rozwoju.

Francuska doktryna kontrrewolucji tym różniła się od np. niemieckiej, że nie nacjonalizm dyktował jej zasady, lecz skrajny katolicyzm. Argumenty religijne przenikały w niej wszystkie wywody, zarówno wtedy, kiedy rozwijała swe poglądy na historię, jak i wówczas, gdy przechodziła do spraw bieżących, formułując wizję współczesnego społeczeństwa i państwa. De Maistre i de Bonald przypominali więc stary pogląd, że społeczeństwo, tworząc organiczną jedność grup o porządek prawnonaturalny bierze swój początek z woli Stwórcy. Tworem Opatrzności jest społeczeństwo wraz z istniejącymi w nim podziałami stanowymi. Zesłana przez Opatrzność jako kara za grzechy była również francuska rewolucja mieszczańska; stworzyła ona ”parodię” społeczeństwa. Bóg nie tylko dał początek światu; jego wola nie tylko tkwiła u genezy odwiecznego porządku naturalnego; Bóg jest czynnym suwerenem, czuwającym nad porządkiem naturalnym i interweniującym w sytuacjach kryzysowych. Joseph de Maistre ujmował suwerenność monarchy jako odbicie nieomylności papieża. Chciał de Maistre powrotu absolutyzmu Burbonów, ale równocześnie podkreślał, że władza państwowa powinna być podporządkowana duchownemu zwierzchnictwu papieża. Podobnie de Bonald, który ujmował absolutyzm monarchy na wzór absolutnej władzy Boga i snuł analogie między państwem a dogmatem Trójcy Świętej. Wyciągnął z nich wnioski, że państwo to tyle, co jedność trzech osób; władcy, ministrów i poddanych.

Kontrrewolucyjny  teokratyzm wspierany był intensywnie rozważaniami o ograniczonej budowie społeczeństwa. Społeczeństwa i narody pochodzą od Boga i dopiero społeczeństwo tworzy człowieka. A skoro tak, to nie można mówić o naturalnej, pierwotnej wolności człowieka. Drugi wniosek: skoro społeczeństwo jest starsze od jednostki, to naturalny jest podział tego społeczeństwa – na grupy społeczne, narody , stany. Człowiek nie może egzystować poza swoją grupą, poza społeczeństwem, narodem; przyznanie jednostce praw politycznych, wolności demokratycznych swobód zniszczyłoby społeczeństwo; stworzyłoby – tak właśnie jak to się stało w rezultacie rewolucji francuskiej – „parodię” społeczeństwa. Fakt, że narody poczęły się zróżnicować klasowo, że utworzyła się arystokracja i wyłonił król, jest koniecznością, zdeterminowaną po prostu wolą Boga. Ludzie zawsze żyli w społeczeństwie, które było zhierarchizowane, i zawsze byli rządzeni przez absolutnych monarchów. Władza bez reszty przysługuje królowi, reprezentującemu Boga i społeczeństwo zorganizowane politycznie. Również prawo realizuje się przez rozkaz władcy. Prawa pozytywne są najwyższym porządkiem doczesnym i jedynym praktycznie zespołem obowiązujących norm, choć przecież prawo natury mieści się w nakazach i zakazach władcy – reprezentant Boga, pana Natury.