Student Prawa

Twórcą innej teorii socjalizmu utopijnego był Charles Fourier ( 1772 – 1837 ). Pochodził z zamożnej rodziny kupieckiej. W trakcie rewolucji w 1793 r. stracił majątek. Najważniejszym jego dziełem był traktat Nowy świat industrialny i zrzeszeniowy 1828.

Podobnie jak Saint – Kimon, Fourier położył niemałe zasługi w ujawnianiu

słabości systemu kapitalistycznego. Głównym przedmiotem krytyki Pourieira była anarchia produkcji. Upatrywał w niej zasadnicze źródło kryzysów ekonomicznych, społecznych i politycznych. Za główne przyczyny zła uważał jednak nie ucisk polityczny, nie panowanie kapitału i wyzysk robotników, lecz rozdrobnienie własności oraz pasożytnictwo w handlu. Dowodził, że drobna produkcja rzemieślnicza pociąga za sobą marnotrawstwo. Stwierdził, że przed ujemnymi następstwami anarchii ustroju kapitalistycznego wynikającego z wolnej konkurencji i rozdrobnienia produkcji, może uchronić społeczeństwo tylko wprowadzenie ustroju opartego na uspołecznieniu środków produkcji. Krytykując współczesny mu kapitalizm, wskazywał Fourier na przejściowy charakter tego ustroju. Był autorem swoistej filozofii  historii. Całe dzieje ludzkości przedstawił jako ciągły ruch postępowy. Wyróżnił osiem okresów, stanowiących etapy sukcesywnego wzrostu: 1) pierwotny, 2) dzikości ( bezwładu ), 3) patriarchatu ( drobny przemysł ), 4) gwarantyzmu ( półasocjacja ), 5) socjantyzmu

( asocjacja prosta ), 6) harmonii ( asocjacja złożona ). Autor stwierdzał, że kapitalizm to ustrój występny.

Tej rzeczywistości przeciwstawiał Fourier swą koncepcję idealnego ustroju pozbawionego wszelkiego przymusu, zgodnego z dobrymi namiętnościami człowieka i eudajmonistycznym ideałem moralnym. Podstawową komórką tego ustroju, opartego na zrzeszeniu się ( asocjacji ) miała być falanga. Każda falanga miała zrzeszać około 1600 osób, zamieszkujących falanster tj. budynek położony na obszarze około 400 ha, otoczony zabudowaniami gospodarskimi i urządzeniami dostarczającymi członkom wszelkich potrzebnych dóbr i usług. Miał to być rodzaj zrzeszenia wytwórców, wytwórców także swoista organizacja konsumentów. Pracę wykonywałoby w przyjemnych warunkach; praca urozmaicona, interesująca nie wymagałaby przymusu. Autor liczył, że rezultatem będzie wysoka wydajność pracy i obfitość dóbr materialnych. Każdy członek falangi miałby prawo  do pracy, a zarazem wolność wyboru pracy. Podział dochodów dokonywałby się stosownie do wkładu pracy i talentu. Autor formułował również myśl o zniesieniu przeciwieństw między pracą fizyczną a umysłową.

Podobnie jak Saint – Kimon uważał, że droga do urzeczywistnienia tego ustroju wiedzie nie przez rewolucję, lecz przez propagandę i perswazję. Głosił pogląd, że budowę nowego ustroju powinna przyjąć na siebie genialna jednostka.