Student Prawa

- w 1501 r. umarł na chorobę weneryczną Jan Olbracht.

- powraca unia personalna, królem Polski został Aleksander, który był jednocześnie Wielkim Księciem Litewskim

- Zygmunt Stary i Zygmunt August – kolejni władcy, którzy byli również jednocześnie księciami litewskimi

- narastały tendencje do zaciśnięcia więzów, elita litewska (bojarze i magnaci litewscy) broniła się przed tym.

- w Polsce za unią byli:

- magnateria

- możnowładcy

- średnia szlachta

- kościół

- mieszczanie

- w 1565 r. Zygmunt August zrzekł się swoich dziedzicznych praw do Litwy i przeniósł je na Polskę (na koronę)

- 1568 – 1569 Unia Lubelska, sejm w Lublinie, początkowo Litwini chcieli zbojkotować przygotowania do ściślejszego zjednoczenia

- 1568 r. – magnaci litewscy uciekają z Lublina

- 1569 r. – Zygmunt August odłącza od Litwy i przyłącza do polski Ukrainę, Wołyń                i Podlasie (woj. Podlaskie, wołyńskie, kijowskie i wrocławskie). Mógł tak zrobić, bo był dziedzicznym władcą Litwy. Litwini wracają.

- VI/VII.1569 r. – Unia Lubelska, miała charakter unii realnej, tzn. obok osoby monarchy Polska i Litwa były połączone innymi dziedzinami życia politycznego.

Od tej pory określamy Polskę i Litwę jako Rzeczpospolitą Obojga Narodów.

Wspólny sejm, król, sposób obierania króla, polityka zagraniczna.

Odrębne: prawo, sądy, system urzędów, skarb, wojsko.

Skutki Unii:

- wzmocnienie Polski i Litwy na arenie międzynarodowej

- polonizacja Litwy – rosły wpływy języka polskiego i kultury polskiej

- latymizacja Litwy – wzrost wpływów kościoła katolickiego

- polonizacja i latymizacja Litwy nie były przymusowe, nie było celowości, dotyczyło to szlachty, magnaterii, miast litewskich

- wzrost wpływów polskiej magnaterii, która zdobyła ziemie na terenie dzisiejszej Ukrainy     i zaczęli przejmować władzę

- przesunięcie ciężaru polskiej polityki zagranicznej na wschód, bowiem Rzeczpospolita Obojga Narodów musiała bronić granic litewskich, ukraińskich przed Tatarami, Kozakami…

- trwałość związku, ani Polacy, ani Litwini nie chcieli jej zrywać (wyjątek: Potop Szwedzki – 1656 r., próba rozbioru polski i miała powstać niezależna Litwa)

Konstytucja 3 Maja z 1791 r. w swojej treści nie zawiera określenia Rzeczpospolita Obojga Narodów i czytając tekst odnosimy wrażenie, że Polska jest krajem jednolitym, że nie ma odrębności Litwy. W praktyce w latach 1791 – 1792 odrębność Litwy była utrzymywana, gdyż twórcy konstytucji rządzący w Polsce bali się buntu bojarów litewskich.