Artykuły prawne
Idealizm prawniczy Roscoe PoundaIdealizm prawniczy dowodził konieczności poznawania prawa z założeniem uświadomienia sobie z góry zaplanowanych przez ustawodawcę celów, dla których urzeczywistniania takie właśnie prawo zostało ustanowione.
|
Teoria prawa Olivera W. Holmesa.Funkcjonalizm prawniczy nazywany jest realistyczno – empirycznym myśleniem o prawie. Teorie określane mianem funkcjonalizmu łączy kilka elementów wspólnych: niechęć do pozytywistycznej definicji prawa jako rozkazu suwerena, dążenie do naukowych badań prawa, unikanie moralizatorstwa, spoglądanie na prawo jako element zmienny i niestatyczny. Trudno mówić o jednym kierunku – zbyt duża różnorodność podejmowanych tematów.
Oliver Holmes (1841-1935) - prekursor amerykańskiego realizmu prawniczego; sprzeciwiał się pozytywistycznej doktrynie prawa jako formie rozkazu suwerena; wyznawał charakterystyczną dla funkcjonalizmu zasadę, że przedmiotem badań naukowych nie powinno być oderwane od rzeczywistości prawo w książkach lecz wynikające z niej prawo w działaniu; celem doktryny jest prognozowanie przyszłych decyzji sądowych przy założeniu, że ustawa stanowi jedynie punkt wyjścia w ustaleniu przesłanek postępowania organów wymiaru sprawiedliwości; prawo nie jest więc tym, co zostało zapisane w tekście ustawy lub innego aktu normatywnego, lecz przewidywaniem tego co zamierza uczynić sąd.
„Prawo to nic innego jak przewidywania co do tego, kiedy siła publiczna zostanie użyta poprzez instrument jakim są sądy. Żeby wiedzieć co jest prawem nie trzeba studiować pojęć prawnych. Wystarczy patrzeć na prawo oczami „złego człowieka”. którego interesuje do czego zostanie zmuszony decyzją sądu.” „W nauce prawa należy oddzielić prawo od moralności. Dobry człowiek może kierować się zarówno prawem jak i zasadami moralnymi, ale znajomość prawa wymaga spojrzenia od strony decyzji sądu, które nie są stałe i one właśnie tworzą prawo. W ten sposób prawem są ostatecznie decyzje poszczególnych sadów czy osób urzędowych.” Współczesna jurysprudencja analityczna (przeczytajcie pyt.31 ze skryptu)John Austin(1790-1859); twierdził że prawem jest rozkaz, poparty przez sankcję, który został wydany przez suwerenną władzę.
Teoria państwa Leona PetrażyckiegoPaństwo w ujęciu Petrażyckiego było zjawiskiem ze sfery przeżyć psychicznych. Władza państwa jest projekcją emocjonalną, emocjonalnym fantazmatem, oznacza specjalny rodzaj praw, przypisywanych pewnym osobom.
Teoria prawa Leona PetrażyckiegoPetrażycki był jednym z najbardziej oryginalnych polskich teoretyków prawa. Stał konsekwentnie na stanowisku wplatania elementów psychologicznych do definiowania prawa. Libertarianizm Roberta NozickaAutor "Anarchia,państwo,utopia"(1974). Jego stanowisko było skrajnie indywidualistyczne, prezentowało w stosunku do zbiorowości pogląd, określany jako atomizm społeczny.
Doktryna konwergencjiIdeologia sanacyjnaIdeologia endecka.Ruch narodowy ulegał licznym przekształceniom jednakże reprezentująca tylko jego część ND powstała pod koniec XIX wieku najpierw działała jako Liga Polska potem Liga Narodowa i wreszcie Stronnictwo Narodowej Demokracji której głównym ideologiem był Roman Dmowski.
Ideologia trockistowskaLew Trocki, był do czasu śmierci Lenina jednym z przywódców partii komunistycznej, a wcześniej głównym twórcą Armii Czerwonej. W rezultacie porażki w walce partyjnej ze Stalinem został deportowany z ZSRR.
Ideologia stalinowskaPo śmierci Lenina walka o władzę w partii komunistycznej toczyła się między dwoma najwybitniejszymi działaczami – Stalinem a Trockim.
|
Ideologia leninowskaW swojej książce pt. Co robić? (1903), Lenin stwierdził iż proletariat może osiągnąć rewolucyjną samoświadomość tylko za sprawą działania partii komunistycznych, w skład których wchodzić muszą profesjonalni, etatowi rewolucjoniści.
Reformizm Eduarda BernsteinaW miejsce rewolucji zaproponował prowadzenie działalności reformatorskiej, program realizacji reform socjalnych, mających na celu polepszenie pozycji klasy robotniczej.
Socjalizm naukowySocjalizm naukowy – ideologia, która starała się nadać charakter naukowy socjalizmowi utopijnemu. Socjalizm naukowy miał wyjaśnić i uzasadnić konieczność obalenia kapitalizmu w drodze rewolucyjnej walki Stawiała sobie za cel opisanie i zmienianie świata. Twórcami socjalizmu naukowego byli Karol Marks i Fryderyk Engels.
Myśl ustrojowa Roberta von MohlRobert von Mohl (1799-1875) – rozwija materialną koncepcję państwa prawnego powiązanego z myślą liberalną, które może występować pod wieloma postaciami ustrojowymi. W klasyfikacji ustrojów zbliża się do Arystotelesa, jego poglądy są też wypadkową postulatów Locke’a i Hegla.
Myśl ustrojowa Benjamina Constant.Benjamin Constant (1767-1830) – francuski pisarz, filozof i polityk liberalny pochodzenia szwajcarskiego. Do jego dzieł zaliczyć można takie tytuły jak: „Adolf”, „Dzienniki poufne”.
Myśl polityczna Herberta Spencera.Herbert Spencer (1820-1903) urodził się w Derby. Pochodził z rodziny nauczycielskiej. Studiował inżynierie kolei żelaznych w Cambridge. Twórca darwinizmu społecznego, zwolennik liberalizmu.
Myśl ustrojowa Alexisa de TocquevilleAlexis de Tocqueville żył na początku XIX wieku, wywodził się z normandzkiej szlachty. Studiował prawo a po ukończeniu nauki został mianowany sędzią pomocniczym w wersalskim Sądzie Ziemskim.
Myśl ustrojowa Stanisława KonarskiegoSt. Konarski – XVIII w. przedstawiciel polskiego Oświecenia Ksiądz, pedagog, autor "O skutecznym rad sposobie albo o utrzymaniu ordynacyjnych sejmów", opracował projekt reformy RP postulował likwidację liberum veto.
Myśl ustrojowa Stanisława LeszczyńskiegoSt. Leszczyński (1677-1766) król Polski i Lotaryngii, prekursor federalizmu europejskiego. "Memoriał o ugruntowaniu ogólnego pokoju"; "glos wolny wolności ubezpieczający"; "Dzieła dobroczynnego filozofa" -Oświeceniowe utopieDla filozofów Monarchia absolutna była przykładem źle zorganizowanego państwa które skutkowało zdegenerowaniem człowieka ( zły, łamiący prawo, służalczy) Naprawa miała się odbyć na drodze racjonalnych reform które uformują „nowego człowieka” w Utopijnych wizjach Oświecenia dominował nurt komunistyczny.
|