Student Prawa
Normy intertemporalne
- lex retro non agit
X N
|_______________|_______________
{ x }{ x czy n?
- do oceny czynności prawnej stosuje się przepisy obowiązujące w chwili dokonania (tempus regit actum)
- nowe prawo stosuje się do skutków zdarzeń prawnych, które następują pod rządem nowego prawa i które nie są związane z istotą stosunku prawnego; te skutki to:
* zgaśnięcie zobowiąznia
* zwłoka wierzyciela
* przejście praw i obowiązków
- skutki związane ze stosunkiem prawnym – stosuje się dawne przepisy
- jednak do zobowiązań trwałych stosuje się zasadę bezpośredniego działania nowej ustawy
Prawo zobowiązań ,źródła prawa zobowiązań1) Prawo zobowiązań – dział prawa cywilnego regulują wymianę dóbr i usług o wartości majątkowej, ale także ochronę dóbr majątkowych i niemajątkowych 2) Źródła prawa zobowiązań: - Konstytucja – promieniuje na całe prawo obligacyjne, wpływa na wykładnię prawa zobowiązań, wykładnia w duchu Konstytucji - Kodeks cywilny - ustawy szczególne: prawo wekslowe, czekowe - rozporządzenia i akty prawa miejscowego Pojęcie, funkcja społeczno-gospodarcza i ogólna charakterystyka ksiąg wieczystychKsięgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości. Rola ksiąg wieczystych jest nie tylko ewidencyjna z wpisami bowiem łączy się szereg skutków prawnomaterialnych, które kształtują w sposób specjalny nabywanie i utratę praw rzeczowych na nieruchomościach.
Rejestr zastawcówRejestry zastawców prowadzą sądy rejonowe, a sądem właściwym jest sąd okręgu w którym znajduje się miejsce zamieszkaniazastawcy.
Ochrona posiadaniaZa ochroną posiadania przemawia; ò ochrona ta stanowi skuteczne narzędzie walki z samowolą ò w sytuacjach gdy stan własności jest trudny do udowodnienia ò w szczególnych okolicznościachZaspokojenie wierzyciela z przedmiotu obciążonego zastawem rejestrowymCo do zasady do zaspokojenia zastawnika z przedmiotu objętego zastawem następuje według przepisów o sądowym postępowaniu egzekucyjnym, jednak w przypadku zastawu rejestrowego przepisy te stosuje się o tyle o ile umowa nie przewiduje innego sposobu zaspokojenia takich jak:
Przedmiot zastawu rejestrowegoPrzedmiotem zastawu rejestrowego mogą być rzecz ruchome, z wyjątkiem statków morskich wpisanych do rejestru okrętowego.
Pojęcie i funkcja zastawu rejestrowegoW zastawie rejestrowym nie trzeba przekazywać rzeczy zastawcy, za to istnieją różne inne sposoby niż egzekucja zaspokojenia wierzytelności.
Powstanie hipoteki i jej rodzajeHipoteka może powstać na podstawie umowy lub na podstawie orzeczenia sądu lub innego organu. Hipoteka umowna W przypadku umownego powstania hipoteki, stosowne oświadczenie woli obciążanego musi być złożone w formie aktu notarialnego,Pojęcie i funkcja gospodarczo-społeczna zastawuZastaw stanowi prawo rzeczowe ograniczone, którego celem jest zabezpieczenie na rzeczy ruchomej wierzytelności, jest prawem akcesoryjnym związanym z wierzytelnością.(zastawem może być zabezpieczona wierzytelność przyszła).
Przedmiot hipotekiCo do zasady hipoteka obciąża nieruchomość. Ponadto ze względów potrzeby obrotu hipoteka może obciążać niektóre zbywalne prawa rzeczowe odnoszące się do nieruchomości, obecnie mogą być obciążone prawa: prawo własności nieruchomości udział współwłaściciela w nieruchomości użytkowanie wieczyste spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej wierzytelność zabezpieczona hipoteką hipoteka może obciążać tylko konkretną nieruchomość(zasada szczegółowości hipoteki), może być nią obciążona tylko nieruchomość posiadająca własną księgę wieczystą. Nie jest możliwe ustanowienie hipoteki umownej na gruncie należącym do Skarbu Państw, zabezpieczającej wierzytelność innych podmiotów. Można obciążyć nieruchomości budynkowe ale tylko wraz z prawem głównym Hipoteka obciąża wraz z własności: ~ jej części składowe ~ jej przynależności ~ niektóre roszczenia okresowe(czynsz najmu, czynsz dzierżawy) Hipoteka zabezpieczająca jedną wierzytelność na kilku nieruchomościach nazywana jest hipoteką łączną. Hipoteka obciążająca nieruchomość, która następnie jest dzielona, obciąża wszystkie powstałe w ten sposób nieruchomości(dotyczy to też również ustanoeinia na nieruchomości oddzielnej własności lokalu)(zasada niepodzielności hipoteki). W wypadku sprzedaży części nieruchomości zarówno nabywca jak i obciążony może żądać od wierzyciela zniesienia hipoteki jeśli pozostała część zapewnia nadal w całości wierzytelność. Do powstania hipoteki łącznej umownej maja zastosowanie ogólne zasady dotyczące powstania hipoteki umownej. Wpis do księgi wieczystej powinien nastąpić do każdej obciążonej nieruchomości, a hipoteka powstaje dopiero po jej wpisie do wszystkich ksiąg wieczystych Hipoteka łączna przymusowa może powstać tylko w wypadkach kiedy przewiduje ją przepis szczególny, albo gdy nieruchomości są już obciążone inną hipoteką łączną lub stanowią własność dłużników solidarnych.(jeśli wierzyciel chce obciążyć wierzytelnością kilka nieruchomości, musi wskazać w jakiej części jego wierzytelność będzie z nich zaspokajana) Część ułamkowa nieruchomości może być obciążona wtedy kiedy stanowi ona własność jednego z współwłaścicieli, współwłaściciel może obciążyć swój udział tylko w całości, zgoda pozostałych współwłaścicieli nie jest wymagana. W wypadku kiedy hipoteka obejmuje używanie wieczyste, obejmuje ona też budynki i inne urządzenia postawione na tym gruncie. stanowiące własność użytkownika wieczystego. (można też ustanowić hipotekę na udziale użytkowania wieczystego). W razie wygaśnięcia użytkowania wieczystego i niezaspokojeniu wierzytelności, wierzycielom przysługuje prawo zastawu na roszczeniach o wynagrodzenie za wzniesione na tym gruncie budynki i inne urządzenia. W wypadku nabycia przez użytkownika wieczystego nieruchomości staje się ona wierzytelnością na nieruchomości Hipoteka ustanowiona na spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu lub domu jednorodzinnego wymaga założenia księgi wieczystej dla obciążanego prawa i wpisu hipoteki do tej księgi o założeniu tej księgi i wpisie do niej sąd wieczystoksięgowy zawiadamia spółdzielnię, a spółdzielnia jest zobowiązana prowadzić rejestr takich lokali. W przypadku nabycia własności lokalu/domu księga wieczysta staje się księgą wieczystą tej nieruchomości Subintabulat – prawo podzestawu. Prawa zastawniczeDo ochrony praw wierzyciela powstały różnorakie zabezpieczenia. Do ustanowienia ich dłużnik może być zobowiązany z umowy lub z samej ustawy.
Służebności osobisteSłużebność osobista może być zarówno czynna jak i bierna. Jedyną różnicą miedzy służebnościami gruntowymi a osobistymi, jest to, że te drugie przysługują tylko konkretnej osobie.
Inne wypadki użytkowaniaart. 284 di innych wypadków użytkowania stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału I i II, o ile użytkowanie to nie jest inaczej uregulowane innymi przepisami.
TimesharingTreść i wykonywanie użytkowania wieczystegoW myśl art. 232 użytkownikowi wieczystemu przysługują dwa podstawowe prawa korzystania z nieruchomości i rozporządzania swoim prawem. Użytkownik może jednak korzystać ze swojego gruntu tylko w sposób przewidziany w umowie, dlatego umowa powinna ściśle określać sposób korzystania z gruntu wieczystego art. 239.
|
Prawno-materialne zasady ksiąg wieczystychSkutki wpisów do ksiąg wieczystych mnogą mieć różne skutki, które można ująć w następujące zasady:
Wygaśnięcie zastawu rejestrowego
Pojęcie, funkcja społeczno-gospodarcza i ogólna charakterystyka posiadaniaDefinicję posiadania zawiera art. 336 KC, w myśl definicji na posiadanie składają się dwa elementy: element fizyczny i element psychiczny(corpus i animus)
Nabycie i utrata posiadaniaPosiadanie powstaje z chwilą powstania corpu i animus. Można je nabyćprzez działanie zastępcy. Do nabycia posiadania może dojść w sposób:
Wierzytelności zabezpieczone zastawem rejestrowymMoże być ustanowiony w celu zabezpieczenia wierzytelności: Skarbu państwa i innej państwowej osoby prawnej Jednostki samorządy terytorialnego itp.Ustanowienie zastawu rejestrowegoDo ustanowienia zastawu rejestrowego potrzebna jest umowa, musi być to umowa pisemna(inne nieważne), potrzebny jest też wpis do rejestru zastawców.
Wierzytelność zabezpieczona hipoteką i sposób jej zaspokojeniaZasadą jest, ze hipoteka zabezpiecza tylko wierzytelności pieniężne i może być wyrażona tylko w oznaczonej sumie pieniężnej.
Wygaśnięcie hipotekiHipoteka wygasa w następujących wypadkach: j wskutek wygaśnięcia wierzytelności(wyjątek przedawnienie wierzytelności nie powoduje wygaśnięcia hipoteki)Powstanie i wygaśnięcie wierzytelnościZastaw umowny – powstaje na podstawie umowy między właścicielem rzeczy a wierzycielem(w szczególnych przypadkach też z nieuprawnionym). Ważność umowy zastawu niezależny od zachowania określonej formy. Zasadą jest, że sama umowa nie wystarczy do ustanowienia zastawu potrzebne jest jeszcze wydanie rzeczy. (wyjątki: przepisy szczególne i jeśli rzecz już jest u zastawnika) zastaw ustawowy – powstaje ex lege, zastaw ten przysługuje np. wynajmującemu pod zastaw czynszu i wiele innych. Wierzyciel zastawiający rzecz pozbawiony jest prawa korzystania z rzeczu, ma jednak pełnię władzy w rozporządzaniu rzeczą Zaspokojenie się przez wierzyciela z rzeczy zastawionej następuje według przepisów o sądowym postępowaniu egzekucyjnym(musi otrzymać tytuł egzekucyjny czyt. wytoczyć powództwo, a następnie wykonawczy i złożyć wniosek egzekucyjny do komornika. W wypadku rzeczy posiadających tzw. cenę sztywną można się umówić, że można sprzedać rzecz bez tytułów itd.) Przedawnienie wierzytelności nie narusza uprawnienia zastawnika do uzyskania zaspokojenia z rzeczy obciążonej nie dotyczy to roszczenia o odsetki itp.(to staje się odpowiedzxialnośćią wyłączną) w takim wypadku egzekucja jest możliwa tylko z rzeczy.\ Jeśli rzecz przynosi pożytki zastawnik może je pobierać i zaliczać na poczet długu. Jeśli rzeczy grozi zniszczenie l uszkodzenie zastawca może żądać złożenia jej do depozytu. Zastaw wygasa:
Pojęcie, funkcja społeczno-gospodarcza i ogólna charakterystyka HipotekiTreść hipoteki określa ustawa o księgach wieczystych i hipotece. Z przepisu tego wynika, że z hipoteki wierzycielowi przysługują dwa uprawnienia: [ pierwszeństwo zaspokojenia się z nieruchomości przed wierzycielami osobistymi(między wierzycielami hipotecznymi stosuje się zasadę pierwszeństwa złożenia wniosku o wpis do księgi wieczystej, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej) [ skuteczność obciążenia według każdorazowego właściciela nieruchomości Hipoteka jest prawem akcesoryjnym ściśle zawiązanym z wierzytelnością, która zabezpiecza.(wyjątek: hipoteka może zabezpieczać wierzytelność przyszłą lub warunkową, przedawnienie wierzytelności nie pozbawia wierzyciela możliwości zaspokojenia się z hipoteki). Hipoteka wprowadza pewne ograniczenia w stosunku do możliwości właściciela korzystania z rzeczy, nie może on korzystać z nieruchomości w taki sposób jaki powodowałby obniżenie jej wartości do sumy niszczej niż zabezpieczana wierzytelność. Spółdzielcze prawo do lokalu według ustawy o spółdzielniach mieszkaniowychSpółdzielcze własnościowe prawo do lokalu jest, swoistą rzeczową formą korzystania z lokali, przedmiotem tego prawa może być wyłącznie nieruchomość stanowiąca własność lub współwłasność spółdzielni mieszkaniowej, zaś podmiotem w zasadzie tylko członek spółdzielni.
Służebności gruntoweDefinicję służebności gruntowej zawiera art. 285.1 KC, z tej definicji wynika, że służebność może polegać na:
Użytkowanie przez rolnicze spółdzielnie produkcyjneJeżeli statut lub umowa rolniczej spółdzielni produkcyjnej nie określa inaczej uprawnień rolniczej spółdzielni produkcyjnej, nabywa ona użytkowanie gruntów wniesionych do niej tytułem wkładów.
Użytkowanie przez osoby fizyczneNa użytkowanie rzeczy przez osoby fizyczne składają się dwa uprawnienia: alimentacyjny charakter i szczególna ochrona właściciela
Powstanie i wygaśnięcie użytkowania wieczystegoW myśl art. 234 do oddania gruntu w użytkowanie wieczyste stosuje się odpowiednie przepisy o przeniesieniu własności nieruchomości.
|