Student Prawa
ADAM SMITH - OJCIEC LIBERALIZMU EKONOMICZNEGO
LIBERALIZM KLASYCZNYJOHN LOCKE /OJCIEC LIBERALIZMU/- polityka ma służyć osiąganiu celów realnych. Będzie musiała realizować ludzkie potrzeby. Człowiek rodzi się z pewnymi właściwościami. Ludzi charakteryzuje: CECHA DOKTRYNYidealizm, ta koncepcja była nieprawdziwa LIBERALIZMNajważniejsza doktryna polityczna. Wszystkie partie mają tam swoje korzenie. I- Ujęcie klasyczne polityki Ideologia złotej wolności w Polsce IIa) magnackie koterie: Wiek XVII nie był dla Rzeczypospolitej wiekiem pomyślnym, nie powiodła się realizacja wszystkich tendencji reformatorskich doby odrodzenia. Pojawił się, nie spotykany do tej pory, kryzys gospodarki folwarczno-pańszczyźnianej.Programy polityczne w rewolucji angielskieja) przesłanki historyczne: - w XVII wieku w Anglii można było zaobserwować istotne zmiany w obrazie społeczeństwa - ograniczono wpływy arystokracji, do głosu zaczęła dochodzić średnia szlachta i mieszczaństwoUtylitaryzm i demokracja politycznaa) Spinoza. Rozwój teorii prawa natury: Niderlandy w XVII w. były świadkiem ogromnych konfliktów społeczno-politycznych o podłożu religijnym. Dochodziło do starć monarchistów z republikanami, libertynów przeciwko inkwizycyjnej polityce kalwińskich pastorów (w ogóle niderlandzka reformacja wykazywała szczególny konserwatyzm).Doktryna absolutyzmu monarchya) historyczne przesłanki: - w XVII wieku absolutyzm był najczęstszą formą ustroju państw europejskich („złoty wiek absolutyzmu”)Epoka i jej konflikty ideologiczne- wiek XVII uczynił poważny krok ku zmianom – ku „nowemu” (był wiekiem ogromnie zróżnicowanym)
MonarchomachowieÄ monarchomachizm: to doktryna powstała we Francji (XVI w.) pod wpływem wzrastających prześladowań religijnych (u jej podstaw tkwiła ideologia kalwinizmu), swoje źródła miała w konfliktach społecznych, w separatyzmach terytorialnych, a nade wszystko w rozwoju gospodarki towarowej, hamowanej przez absolutyzm królów francuskich (doktryna ta przeniknęła do innych krajów Europy Zachodniej).
Doktryny reformacji - przyczyny reformacji- rozwój intelektualny przyczyną „odchodzenia” od sztywnych ram doktryny kościelnej - nepotyzm i symonia (kupczenie godnościami kościelnymi) duchowieństwa przyczyną destrukcji moralnej, intelektualnej i duchowej kleru Pochwała republiki- wspomniana powyżej dyktatura była jedynie wielkim patriotycznym programem zjednoczenia kraju (Włoch), czyli okresem przejściowym
Dyktatura księcia. Technika rządzenia- Machiavelli uważał, że wśród powszechnego zepsucia potrzebna jest twarda władza absolutna monarchy („cel uświęca środki”)
Niccolo MachiavelliNiccolo Machiavelli: (1469-1529) największy teoretyk państwa w epoce odrodzenia, jego dzieła zawierają cały dorobek myśli renesansowej – autor m.in. „Księcia”.
Założenia kultury renesansowej- pojawiła się w wieku XVI - odrodzenie wyrażało nowe nurty związane z postępem techniki, nauki i ekonomii - przedstawiał nowy obraz struktur społecznychNauka prawa- działalność glosatorów i postglosatorów (komentatorów) - „ponowne odkrycie” i upowszechnienie prawa rzymskiego |
Geneza liberalizmuNICOLLO MACHIAVELLI – uprawiał realizm polityczny odrzucając idealizm. Zastanawia się już nad tym jak jest a nie jak być powinno.
KLASYCZNY IDEAŁ POLITYKIMYŚL CHRZEŚCIJAŃSKANarodziny politycznego liberalizmu. Locke1) Po śmierci Cromwella, człowieka obdarzonego charyzmą i siłą, rozpadły się mrzonki o trwałej dyktaturze (napotykała ona zresztą na opór ze strony różnych środowisk).
Thomas Hobbes1) Thomas Hobbes: (1588-1679), filozof, teoretyk polityki, autor wielu traktatów m.in. „Lewiatana”. Był prześladowany przez zwolenników republiki – schronił się we Francji, gdzie poznał „nowe” nauki badawcze (racjonalizm, pesymistyczna ocena ludzkiej natury).
Szkoła prawa naturya) ogólna charakterystyka: Rozważania nad prawem natury nie są wymysłem XVII wieku, zrodziły się one bowiem w starożytności.Ideologia kontrreformacjiReformacja, humanizm i antropocentryzm wprowadziły ogromne zamieszanie w Kościele katolickim, który zmuszony został do podjęcia wewnętrznej reformy i przywrócenia jedności religijnej (próba odzyskania utraconego status quo).
Myśl odrodzenia w Polscea) ideologia wzmocnienia władzy królewskiej: 1) Jan Ostroróg: wojewoda poznański, głosił program wzmocnienia władzy królewskiej, autor m.in. „Memoriału o poprawie Rzeczypospolitej”.Najwięksi reprezentanci ruchu reformacyjnego1) Marcin Luter: (1483-1546), zakonnik augustiański, doktor teologii (uniwersytet w Wittemberdze), w 1517 r. wystąpił przeciw sprzedaży odpustów – rozpoczynając tym samym reformację, zyskał poparcie książąt niektórych państw niemieckich, szlachty i mieszczaństwa.
Renesansowa utopia IIa) Humanizm ogromną wiarę pokładał w jednostce ludzkiej (indywidualizm miał uszlachetniać naturę ludzką i stać się „receptą” na wszelkie problemy ustrojowe). Utopizm renesansowy polegał na dążeniu do umoralnienia ludzi (Erazm z Rotterdamu – twórca traktatu „O władcy chrześcijańskim”)
Jean Bodina) Jean Bodin: (1530-1596), francuski prawnik (wykładał prawo w Tuluzie i Paryżu), w młodości związany był z zakonem karmelitów (oskarżony o herezję zostaje zwolniony ze ślubów), autor wielu prac, m.in. „Sześciu ksiąg o Rzeczypospolitej”.
Świat, historia, człowiek- „naga” rzeczywistość była dla Machiavellego punktem wyjścia do wysnuwania praw ogólnych („indukcja to gwarancja realizmu”)
Nurty dyskusji politycznej XVI wiekuWydarzenia, jakie zaistniały w XVI wieku (wyodrębnienie stanowego ustroju, wojny religijne i związane z tym problemy tolerancji) wymagały teoretycznego wyjaśnienia.
Najwięksi pisarze tej doby, którzy wnieśli najwięcej „nowego”1) William Occam: (1300-1348), angielski franciszkanin, profesor wykładał m.in. w Oxfordzie i Paryżu, autor licznych dzieł filozoficznych i politycznych, twórca nominalizmu, kierunku kwestionującego realny byt pojęć ogólnych i uznającego realność tylko tego co indywidualne.
Ferment ideowy wieku XIV- wiek XIV wstrząsnął podstawami średniowiecznej ideologii (spór pomiędzy papiestwem, a cesarstwem działał deprymująco na społeczeństwo)
|
Linki