Student Prawa
Myśl polityczna i ekonomiczna M. Friedmana
Państwo i prawo w myśli von Hayeka.Państwo i stanowione przez nie prawo nie powinny mieć jakiegokolwiek celu do realizacji. Powinny jedynie wyznaczać prawne ramy działania jednostki, czyli zapewniać możliwość realizacji tych celów, które ludzie sami uznają za istotne dla siebie.
Błąd myślenia kartezjańskiego wg von HayekaXX w. Krytykował pojęcie sprawiedliwości społecznej, nie jest pojęciem błędnym- jest pojęciem nonsensownym. Kolejnym elementem jego ideologii jest krytyka racjonalizmu.
Myśl polityczna W. Lippmanna.W 1936r Walter Lippmann wydaje książkę „Dobro społeczeństwa”- 1-szą krytykę założeń liberalizmu socjalnego w niej: zaprzecza dogmatowi socjal – liberałów, że społeczeństwo kieruje się rozsądkiem, wg niego tak nie jest, społeczeństwo nie dąży ku postępowi, a kieruje się stereotypami.
Pojęcie dobrobytu w doktrynie państwa dobrobytuDobrobyt jest rozumiany szeroko i indywidualistycznie. Są 3 filary dobrobytu: Społeczna funkcja państwa u Hobhausa.Uważa, że państwo jest reprezentantem wspólnoty. Państwo jest gwarantem sprawiedliwości społecznej, powinno zapewnić sprawiedliwe korzystanie z dorobku wspólnego - sprawiedliwy podział dóbr.
Wizja społeczeństwa i państwa u Johna Stuarta MillaWidział człowieka jako jednostkę zagubioną w tłumie. Zastanawiał się jak zabezpieczyć prawa jednostki w społeczeństwie masowym.
Trzy wymiary wolności u Johna Stuarta Milla.XIX w. reprezentował liberalizm demokratyczny. Jego dorobkiem była synteza dotychczasowej liberalnej nauki o wolności. Stworzył koncepcję trzech wymiarów wolności:
Utylitarna etyka Benthama.utylitarna etyka Benthama to: „jak najwięcej szczęścia dla jak największej liczby ludzi” – tak należy działać, ale w ujęciu egoistycznym stwierdza, by człowiek dążył do osobistego szczęścia, działał zgodnie z własnym interesem i w ten sposób powiększał ilość dobra w świecie. Inni powinni być za to wdzięczni. Jest to myślenie błędne. Adam Smith.Szkot, XVIII w. Stworzył doktrynę nazwaną liberalizmem ekonomicznym. Odniósł pomysł liberałów do kwestii gospodarki. Człowieka postrzega jako istotę kierującą się indywidualnym poczuciem własnego interesu znajdującego się w świecie.
Człowiek a państwo u John Lock’a.Stan natury u Johna Lock’aJohn Locke zakłada hipotetycznie, że wszyscy jesteśmy wolni (możemy robić co chcemy) i równi (każdy ma do tego prawo). Jak żyć podpowiada człowiekowi rozum: nie szkodzić innym i respektować ich naturalne prawa.
Niccolo MachiavelliKlasyczne ujęcie polityki w starożytności.Polityka wywodzi się z filozofii, początkowo stanowiła jedną z dziedzin filozofii. Podstawowym i jedynym celem polityki było osiągnięcie doskonałości (cnoty).DOKTRYNA PAŃSTWA DOBROBYTUII połowa XX w. Podstawa polityczna: - zagrożenie demokracji totalitaryzmem. Podstawa ekonomiczna: - kryzys ekonomiczny /wykorzystanie ...? Podstawowy cel: - zapewnienie powszechnego dobrobytu.
Dobrobyt rozumie się szeroko i indywidualistycznie.
W państwie dobrobytu obywatel ma się czuć dobrze pod każdym względem i to jest CELEM POLITYKI PAŃSTWA. Działalność państwa powinna być nastawiona na bezustanną realizację tego celu. Obywatel uzyskuje roszczenie do realizowania celu na jego rzecz.
Konsekwencje tej polityki: - państwo w całości kieruje wszelkimi procesami społeczno – ekonomicznymi „człowiek pod czułą opieką państwa od narodzin aż do śmierci” Gunder Myrdal John Kenneth Galbraith Konsekwencje gospodarcze: Nie ma już wolnego rynku. Państwo dba o planowy rozwój gospodarki . Jest to omnipotencja państwa w dziedzinie zarządzania gospodarką. Cel: Utrzymanie koniunktury, stałe podnoszenie płac, polityka pełnego zatrudnienia oraz wyrównanie szans i urzeczywistnienia sprawiedliwości społecznej. Środki: Planowanie gospodarcze, zamówienia publiczne, kredyty, polityka podatkowa, nacjnalizacja przemysłu /państwowa kontrola/. LIBERALIZM SOCJALNYPojawia się nowa kategoria wolności tj. wolność od niedostatku. Druga teza to teza o stopniowej ewolucji form życia społecznego /postęp społeczny/.
|
Postęp wg von HayekaPostęp to wolność. Postęp dokonuje się przez przypadek, jest efektem naturalnych procesów, nie należy więc im przeszkadzać, czyli w procesy gospodarcze nie powinno się ingerować. Myśl ekonomiczna L. von MisesaPrezentuje krytykę gospodarki planowanej. Uważa, że jedynym regulatorem rynku może być mechanizm cenowy. Wyjaśnia jak on działa.
Państwo dobrobytuPodstawa polityczna – zagrożenie totalitaryzmem, podst. ekonomiczna – keynesizm – pomysł, że można sterować gospodarką.
Kapitalizm sterowany J.M. Keynes’aSpołeczny wymiar własności u Hobhausa.Brytyjczyk, XIX/XX w. ojciec liberalizmu socjalnego, do którego dołożył społeczny wymiar własności. Uważał, że własność jest dobrem społecznym.
Społeczny wymiar wolności u HobhausaBrytyjczyk, ojciec liberalizmu socjalnego XIX/XX w. Uważał, że wolność nie oznacza, prawa czynienia tego co się chce (na co mamy ochotę).
Wizja demokracji u Benthama i Jamesa MillaJ. MILL uważał, że w demokracji rządzący mają te same interesy co rządzeni, bo rządzi jeden z rządzonych, czyli, że demokracja jest ustrojem gwarantującym realizację interesów rządzonych. Jest to liberalne uzasadnienie demokracji. Najlepiej rządzącego wybrać spośród rządzonych.
Jeremij BenthamMyśliciel XIX w. Cechą charakterystyczną jego myśli politycznej był skrajny indywidualizm – realnie istnieją tylko jednostki (ludzie), a społeczeństwo to jedynie agregat jednostek, twór sztuczny.
Zakres uprawnień władzy u Johna Lock’a.- wydawanie ustaw z sankcjami za naruszenie praw naturalnych, w tym i kary śmierci (władza ustawodawcza - sejm);
Natura człowieka u Johna Lock’aXVII w. Uważa, że polityka służy do osiągania celów realnych. Podobnie jak u Machiavellego punktem wyjścia w sposobie zrozumienia państwa jest natura człowieka. Tomasz HobbesI poł. XVII w. Podobnie jak Machiavelli zastanawia się nad naturą człowieka, którą wg niego tworzą potrzeby i namiętności człowieka.
Klasyczny ideał polityki.NEOLIBERALIZMRównolegle z rozwojem doktryny socjal- liberalnej. WALTER LIPPMAN Napisał „dobro społeczeństwa” jako krytykę założeń liberalizmu socjalnego.KAPITALIZM STROWANYDlaczego gospodarka kapitalistyczna nie zlikwiduje ubóstwa i bezrobocia? Dlaczego następują kryzysy gospodarcze?LIBERALIZM TRYUMFUJĄCYJEREMY BENTHAM – utylitaryzm, Charakteryzuje go skrajny indywidualizm. W społeczeństwie widział jego jednostki. Zatem realnie istnieją tylko interesy jednostek czyli interes społeczny to suma interesów indywidualnych. |